Czy można narzucić pracownikom wolne między Świętami a nowym Rokiem?

Okres świąteczno-noworoczny to czas, gdy wiele firm spowalnia działalność, a część pracodawców, w tym być może i ty, zastanawia się, jak efektywnie zarządzać pracą swoich pracowników. Pojawia się pytanie: czy można narzucić pracownikom wzięcie wolnego w tym okresie? Z tego artykułu dowiesz się, co na ten temat mówi prawo pracy. Przeczytaj koniecznie!

Czy pracodawca ma prawo dysponować urlopem pracownika

Zacznijmy od urlopu. Zgodnie z Kodeksem pracy, urlop wypoczynkowy jest prawem pracownika, a nie przywilejem pracodawcy. Oznacza to, że pracownik ma prawo decydować o tym, kiedy chce skorzystać z urlopu, ale decyzja ta musi być uzgodniona z tobą – pracodawcą.

Pracodawca jest jednak zobowiązany do zapewnienia, że pracownik wykorzysta przysługujący mu urlop w roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo, lub kolejnym roku (zgodnie z przepisami dotyczącymi urlopu zaległego).

Pracodawca zasadniczo nie może zmusić pracownika do urlopu.

Czy pracodawca ma prawo zmusić pracownika do urlopu

Zasadniczo ty jako pracodawca nie możesz zmusić pracownika do wzięcia urlopu w konkretnym terminie. Wyjątkiem od tej reguły są sytuacje, w których masz prawo jednostronnie wyznaczyć termin urlopu. Chodzi tutaj o:

• urlop zaległy – jeśli pracownik nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w danym roku, masz obowiązek zapewnić jego wykorzystanie przez pracownika do końca września kolejnego roku. W tej sytuacji możesz nakazać pracownikowi wzięcie zaległego urlopu;
• okres wypowiedzenia – możesz narzucić termin urlopu pracownikowi w okresie wypowiedzenia, aby wykorzystał przysługujące mu dni wolne przed zakończeniem stosunku pracy.

Jedyne wyjątki, kiedy pracodawca może narzucić pracownikowi wzięcie urlopu to urlop zaległy lub okres wypowiedzenia.

Czy pracodawca może przymusowo wysłać na urlop

Przymusowe wysłanie pracownika na urlop bez jego zgody jest zatem zgodne z prawem wyłącznie w powyżej określonych sytuacjach. W innych przypadkach nie jest to możliwe.

Czy pracodawca może narzucić termin urlopu

Plan urlopów, który jest tworzony w wielu firmach, to narzędzie pozwalające na zaplanowanie wykorzystania dni wolnych przez pracowników.

Jeśli taki plan został sporządzony jako pracodawca masz prawo oczekiwać jego realizacji. Ważne jednak, aby ustalenia dotyczące terminów były jasno zakomunikowane i zgodne z przepisami prawa pracy.

Plan urlopów wiąże pracownika i pracodawcę.

Dodatkowe wolne po świętach

Nic nie stoi na przeszkodzie, abyś jako pracodawca udzielił pracownikom dodatkowego dnia wolnego. Choć przepisy tego nie regulują można dać pracownikom wolne, na przykład w tym roku w piątek 27 grudnia.

Moim zdaniem zasadniczo możliwe będzie również udzielenia takiego dnia wolnego w zamian za odpracowanie go przez pracowników w innym terminie. Na przykład w sobotę. Ważne jednak jest, aby poinformować pracowników z odpowiednim wyprzedzeniem w zmianie harmonogramu i zaplanować odpracowanie w tym samym okresie rozliczeniowym. Zanim jednak zdecydujesz się na takie rozwiązanie, koniecznie sprawdź swój regulamin pracy, aby sprawdzić czy na pewno takie rozwiązanie jest możliwe.

Można udzielić dodatkowego wolnego w zamian za jego odpracowanie.

Jak zawsze mam nadzieję, że ten artykuł będzie dla ciebie pomocny.

Irena Pacholewska-Urgacz

radca prawny