PRAWO PRACY · DLA PRACODAWCÓW

Audyt i kontrole
umów B2B

Sprawdź, czy model współpracy B2B w Twojej firmie jest prawidłowy i czy nie wiąże się z ryzykiem zakwestionowania przez PIP, ZUS lub współpracowników.

Zapytaj o audyt ↗

Obawiasz się kontroli umów B2B?

O charakterze współpracy decyduje nie tylko treść kontraktu, ale również to, jak wygląda ona w rzeczywistości.

W praktyce zdarza się, że umowy przewidują współpracę niezależnych przedsiębiorców, ale sposób zarządzania kontraktorami, organizacja ich pracy lub stosowane rozwiązania wewnętrzne zaczynają przypominać zatrudnienie pracownicze.

Audyt B2B pozwala ocenić, czy model współpracy stosowany w firmie odpowiada wymaganiom prawa pracy, jakie ryzyka mogą wiązać się z jego stosowaniem i czy konieczne są zmiany.

W ramach audytu sprawdzam nie tylko treść umów, ale również rzeczywisty sposób wykonywania usług: organizację współpracy, samodzielność kontraktorów, zasady rozliczeń, sposób zarządzania oraz ich funkcjonowanie w strukturze firmy.

Celem audytu jest ustalenie, które rozwiązania można zachować, które wymagają dostosowania, a które mogą stwarzać istotne ryzyko zakwestionowania współpracy przez Państwową Inspekcję Pracy, ZUS lub samych współpracowników.

Obsługa prawna B2B

Audyt dla firm korzystających
ze współpracy B2B.

Audyt jest usługą dla firm, które korzystają ze współpracy z osobami prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą. W szczególności:

01

IT, software house’y i startupy

Firmy współpracujące z programistami, analitykami i specjalistami.

02

Placówki medyczne i beauty

Kliniki, gabinety i przedsiębiorstwa korzystające z kontraktów B2B.

03

Spółki i przedsiębiorstwa

Organizacje korzystające z większej liczby kontraktorów B2B oraz firmy, w których pracownicy etatowi i osoby na B2B wykonują podobne zadania lub pracują w tych samych zespołach.

04

Zarządy i działy HR

Osoby odpowiedzialne za organizację współpracy i przygotowanie do kontroli.

Audyt może dotyczyć całej organizacji, wybranego działu, określonej grupy kontraktorów albo pojedynczego modelu współpracy.

Przykładowe zlecenie

Organizacja współpracuje z kilkudziesięcioma specjalistami na podstawie umów B2B. Większość kontraktorów świadczy usługi od kilku lat.

Programiści i analitycy pracują w zespołach projektowych razem z pracownikami etatowymi. Korzystają z firmowego sprzętu i systemów informatycznych, uczestniczą w codziennych spotkaniach zespołów.

Część osób na B2B wcześniej była zatrudniona w spółce na podstawie umowy o pracę.

W organizacji funkcjonują również rozwiązania dotyczące zgłaszania nieobecności, ewidencjonowania czasu poświęcanego na projekty i korzystania z wybranych benefitów, które są identyczne dla kontraktorów jak i pracowników etatowych.

Zarząd chce ustalić, czy model współpracy jest prawidłowy, które elementy mogą budzić wątpliwości podczas kontroli PIP oraz czy konieczne są zmiany w dokumentach lub codziennej praktyce.

REZULTAT W ramach audytu analizuję umowy, zasady organizacji współpracy oraz ich rzeczywiste stosowanie. Oceniam poszczególne obszary ryzyka i przygotowuję rekomendacje, które pozwalają zarządowi zdecydować, jakie rozwiązania można zachować, a które wymagają zmiany.

Kiedy warto przeprowadzić audyt?

01

Kontraktorzy pracują razem z pracownikami

W spółce funkcjonują równolegle dwa modele współpracy: umowy o pracę i kontrakty B2B. Pracownicy oraz kontraktorzy uczestniczą w tych samych projektach, korzystają z firmowych narzędzi i współpracują z tymi samymi managerami. W codziennej działalności granica pomiędzy obiema formami współpracy może się zacierać. Osoby na B2B uczestniczą w spotkaniach zespołowych, otrzymują zadania od liderów projektów, raportują postępy i realizują bieżące potrzeby organizacji.

Wątpliwości mogą powstać, gdy kontraktorzy są zarządzani na zasadach zbliżonych do pracowników i nie zachowują rzeczywistej samodzielności w wykonywaniu usług. W takich sytuacjach audyt pozwala ocenić przyjęty model organizacyjny, sposób kierowania pracą zespołów oraz zakres samodzielności poszczególnych grup wykonawców.

02

Pracownicy przeszli z etatu na B2B

Spółka zdecydowała się zmienić model współpracy z częścią specjalistów. Dotychczasowe umowy o pracę zostały rozwiązane, a w ich miejsce zawarto kontrakty B2B. Zmienił się sposób rozliczeń i formalna podstawa współpracy, ale osoby te nadal wykonują podobne zadania w podobnej formule, pracują z tymi samymi managerami i korzystają z infrastruktury przedsiębiorstwa.

W takiej sytuacji powstaje wątpliwość, czy zmianie umowy towarzyszyła rzeczywista zmiana sposobu wykonywania usług, czy też dotychczasowy stosunek pracy został jedynie zastąpiony inną formą prawną. Istotne będzie tu ustalenie, jakie warunki obowiązywały wcześniej, co rzeczywiście się zmieniło oraz jak relacja funkcjonuje obecnie. Audyt pozwala ocenić ryzyka związane z takim modelem i wskazać, czy obecne zasady współpracy wymagają dostosowania.

03

Kontraktorzy korzystają z systemów HR i benefitów

W firmie obowiązują jednolite rozwiązania organizacyjne dla pracowników i kontraktorów B2B. Osoby na B2B korzystają z firmowych stanowisk, systemów HR, programów benefitowych oraz wewnętrznych procedur. Zgłaszają planowane przerwy w świadczeniu usług, a w niektórych przypadkach korzystają z umownie przewidzianych płatnych dni wolnych. Managerowie stosują podobne zasady organizowania zadań, raportowania i oceny pracy wobec obu grup.

Powstają wówczas konkretne wątpliwości: czy kontraktorzy mogą korzystać z pracowniczych systemów HR? Jak prawidłowo uregulować przerwy w świadczeniu usług? Czy udział w programie benefitowym albo stosowanie określonych regulaminów może wpływać na ocenę charakteru współpracy? Należy ocenić znaczenie poszczególnych elementów w kontekście całej relacji. W ramach audytu sprawdzam, czy stosowane rozwiązania organizacyjne i wewnętrzne regulacje odpowiadają charakterowi współpracy B2B oraz czy nie wymagają zmian.

04

Współpraca trwa od wielu lat, a jej zasady stopniowo się zmieniały

Firma od lat współpracuje z tymi samymi kontraktorami. Umowy zostały zawarte kilka lat wcześniej i od tego czasu nie były aktualizowane. W międzyczasie zmieniła się jednak organizacja przedsiębiorstwa. Kontraktorzy przejęli nowe zadania, zaczęli zarządzać zespołami albo zostali silniej włączeni w bieżącą działalność spółki.

Pierwotnie samodzielny charakter współpracy mógł z czasem ulec zmianie, mimo że dokumentacja pozostała taka sama. Powstaje wtedy potrzeba oceny nie tylko pierwotnie zawartych umów, ale również ich aktualności i rzeczywistych zasad wykonywania usług. Audyt pozwala ustalić, czy obecny model odpowiada przyjętej dokumentacji oraz które rozwiązania wymagają uporządkowania.

05

Firma przygotowuje się do kontroli PIP lub ZUS lub otrzymała sygnał o możliwych nieprawidłowościach

Zarząd lub dział HR chce sprawdzić prawidłowość współpracy B2B w związku ze zmianami uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy. Wątpliwości mogą pojawić się również po zgłoszeniu nieprawidłowości przez współpracownika, zakończeniu wieloletniej relacji B2B albo otrzymaniu informacji o planowanej kontroli.

W takich przypadkach firma powinna wiedzieć, które relacje mogą budzić wątpliwości, jakie dokumenty i okoliczności mają znaczenie oraz czy obecna praktyka współpracy odpowiada wymaganiom prawa. Audyt pozwala zidentyfikować ryzyka i ustalić rekomendowane działania. Jeżeli kontrola już trwa albo zostały wydane określone rozstrzygnięcia, konieczne może być również odrębne doradztwo prawne dotyczące prowadzonego postępowania.

Obsługa prawna B2B

Co obejmuje audyt B2B?

Zakres audytu dostosowuję do specyfiki organizacji, liczby kontraktorów oraz celu analizy. Kompleksowy audyt modelu B2B obejmuje kilka powiązanych obszarów.

Skontaktuj się ↗
01

Analiza umów i dokumentacji

Weryfikuję umowy B2B oraz dokumenty określające zasady współpracy.

Zobacz zakres analizy +

Sprawdzam w szczególności:

  • Zakres świadczonych usług i obowiązków stron
  • Czas trwania umowy i charakter współpracy
  • Zasady wynagradzania i rozliczania usług
  • Postanowienia dotyczące organizacji świadczenia usług, w tym czasu, miejsca, dyspozycyjności oraz zakresu samodzielności wykonawcy
  • Ograniczenia dotyczące świadczenia usług na rzecz innych podmiotów, w tym wyłączności i zakazu konkurencji
  • Zasady odpowiedzialności kontraktora, w tym odpowiedzialności za szkody i wobec osób trzecich
  • Podział ryzyka gospodarczego i kosztów wykonywania usług
  • Możliwość korzystania z zastępstwa lub podwykonawców
  • Zasady korzystania z narzędzi i infrastruktury firmy
  • Postanowienia dotyczące przerw w świadczeniu usług i dodatkowych świadczeń
  • Zasady zakończenia współpracy, w tym okresy i podstawy wypowiedzenia
  • Wzajemną spójność umów, aneksów i pozostałych dokumentów

W zależności od uzgodnionego zakresu analizuję również dokumenty onboardingowe, regulaminy, procedury wewnętrzne oraz zasady raportowania i dokumentowania usług.

Oceniam, czy przyjęte rozwiązania odpowiadają charakterowi współpracy między przedsiębiorcami oraz czy określone postanowienia nie zbliżają relacji do zatrudnienia pracowniczego.

02

Analiza rzeczywistej praktyki współpracy

Samo sprawdzenie dokumentów nie wystarcza do pełnej oceny ryzyka. Dlatego ustalam, jak współpraca z kontraktorami wygląda w rzeczywistości.

Zobacz zakres analizy +

Ustalam, jak współpraca z kontraktorami wygląda w rzeczywistości i czy odpowiada zapisom umownym.

Analizuję w szczególności:

  • Charakter wykonywanych zadań, w tym czy kontraktor realizuje określone usługi lub projekty, czy wykonuje bieżące obowiązki w ramach działalności firmy
  • Sposób powierzania zadań, wydawania poleceń i kontrolowania wykonania usług
  • Zakres rzeczywistej samodzielności kontraktora w organizowaniu i wykonywaniu powierzonych zadań
  • Zasady ustalania czasu i miejsca świadczenia usług, wymaganą dyspozycyjność oraz sposób ewidencjonowania czasu
  • Zasady raportowania, dokumentowania i rozliczania wykonanych usług
  • Możliwość świadczenia usług na rzecz innych klientów oraz korzystania z zastępstwa lub podwykonawców
  • Sposób organizowania przerw w świadczeniu usług
  • Rzeczywisty podział odpowiedzialności, ryzyka gospodarczego i kosztów związanych z wykonywaniem usług

Sprawdzam również, czy zasady przewidziane w umowie są rzeczywiście stosowane i czy sposób wykonywania współpracy nie zmienił się w czasie.

Celem tej części audytu jest ustalenie, czy faktyczne warunki współpracy odpowiadają przyjętemu modelowi B2B, czy też występują cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, w szczególności podporządkowanie pracownicze.

03

Ocena integracji kontraktorów z organizacją

Sprawdzam, w jakim stopniu kontraktorzy B2B są włączeni w strukturę organizacyjną firmy oraz czy stosowane wobec nich rozwiązania odpowiadają charakterowi współpracy między przedsiębiorcami.

Zobacz zakres analizy +

Analizuję w szczególności:

  • Miejsce kontraktorów w strukturze organizacyjnej firmy, w tym posługiwanie się firmowymi stanowiskami i tytułami
  • Korzystanie z firmowych narzędzi, infrastruktury oraz wewnętrznych systemów, w tym systemów HR
  • Udział w programach benefitowych i korzystanie z dodatkowych świadczeń
  • Zasady zgłaszania i dokumentowania przerw w świadczeniu usług, w tym stosowanie rozwiązań zbliżonych do urlopów pracowniczych
  • Zakres stosowania wobec kontraktorów regulaminów, polityk i procedur wewnętrznych
  • Sposób funkcjonowania kontraktorów w zespołach, w których pracują również osoby zatrudnione na podstawie umów o pracę

Samo korzystanie z firmowego sprzętu, udział w spotkaniach czy stosowanie określonych procedur nie musi przesądzać automatycznie o istnieniu stosunku pracy. Istotne jest jednak, czy przyjęte rozwiązania organizacyjne, oceniane łącznie z pozostałymi warunkami współpracy, nie prowadzą do traktowania kontraktorów na zasadach właściwych dla pracowników.

Oceniam, które rozwiązania można zachować, a które mogą wymagać zmiany.

04

Ocena sposobu zarządzania kontraktorami

W wielu firmach ryzyka związane ze współpracą B2B powstają nie na etapie zawierania umów, ale w codziennym zarządzaniu zespołami.

Zobacz zakres analizy +

Sprawdzam, w jaki sposób managerowie i liderzy zespołów organizują współpracę z kontraktorami oraz czy stosowane praktyki odpowiadają charakterowi relacji B2B.

Analizuję w szczególności:

  • Sposób przekazywania zadań i określania oczekiwań dotyczących wykonywanych usług
  • Zakres uprawnień managerów do wydawania bieżących poleceń i ingerowania w sposób realizacji zadań
  • Zasady nadzorowania i oceny wykonania usług, w tym stosowane mechanizmy kontroli i raportowania
  • Sposób egzekwowania obowiązków kontraktowych oraz reagowania na niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług
  • Zakres wymaganej dyspozycyjności i zasady uzgadniania dostępności kontraktorów
  • Stosowanie wobec kontraktorów rozwiązań charakterystycznych dla pracowniczego podporządkowania, w tym pracowniczych systemów ocen lub środków dyscyplinujących

Istotne jest rozróżnienie między dopuszczalnym koordynowaniem współpracy, określaniem wymagań dotyczących usług i kontrolą ich prawidłowego wykonania a bieżącym kierowaniem pracą charakterystycznym dla stosunku pracy.

Oceniam, czy sposób zarządzania kontraktorami odpowiada postanowieniom zawartych umów oraz czy nie prowadzi do powstawania podporządkowania pracowniczego.

Wskazuję również praktyki wymagające zmiany oraz obszary, w których uzasadnione może być przygotowanie szkolenia dla managerów i HR.

05

Ocena ryzyk prawnych i przygotowanie rekomendacji

Na podstawie analizy dokumentacji oraz rzeczywistej praktyki współpracy dokonuję oceny prawnej przyjętych modeli B2B i identyfikuję ryzyka związane z możliwością ustalenia istnienia stosunku pracy.

Zobacz zakres analizy +

Podstawą oceny są przesłanki wynikające z art. 22 Kodeksu pracy, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności danej współpracy oraz właściwego orzecznictwa.

Analizuję w szczególności:

  • Ryzyko zakwestionowania charakteru współpracy B2B przez Państwową Inspekcję Pracy
  • Możliwe konsekwencje w zakresie ubezpieczeń społecznych i rozliczeń z ZUS
  • Ryzyko roszczeń ze strony obecnych lub byłych współpracowników, w tym roszczeń o ustalenie istnienia stosunku pracy i wynikających z tego uprawnień pracowniczych
  • Znaczenie zidentyfikowanych nieprawidłowości dla dalszego stosowania przyjętego modelu współpracy

Na podstawie przeprowadzonej analizy wskazuję, które rozwiązania można zachować, które wymagają korekty, a które wiążą się z podwyższonym ryzykiem prawnym.

Przygotowuję rekomendacje dotyczące zmian w umowach, dokumentacji oraz rzeczywistej organizacji współpracy z kontraktorami. W przypadkach, w których samo dostosowanie dokumentów lub praktyki nie jest wystarczające, wskazuję potrzebę rozważenia zmiany modelu współpracy.

Rekomendacje obejmują również proponowaną kolejność działań, z uwzględnieniem znaczenia poszczególnych ryzyk dla firmy.

Audyt B2B a nowe uprawnienia PIP

Od 8 lipca 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy, wprowadzone ustawą z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw.

Przepisy przewidują możliwość wydawania poleceń usunięcia określonych naruszeń dotyczących stosowania umów cywilnoprawnych. W przypadkach określonych ustawą, po niewykonaniu polecenia dotyczącego zawarcia umowy o pracę, możliwe jest również wydanie decyzji.

Nie oznacza to zakazu zawierania umów B2B. Prawidłowo ukształtowana i wykonywana współpraca między przedsiębiorcami pozostaje dopuszczalna.

Nowe uprawnienia PIP zwiększają jednak znaczenie wcześniejszej oceny stosowanych modeli współpracy.

Przed kontrolą warto wiedzieć, czy dokumentacja odpowiada rzeczywistości, jaki jest zakres samodzielności kontraktorów oraz czy codzienna praktyka zarządzania nie prowadzi do powstawania nieuzasadnionych ryzyk.

Audyt pozwala przeprowadzić taką ocenę i określić działania, które firma powinna rozważyć.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT Szerzej o nowych uprawnieniach PIP, procedurze kontroli i możliwych konsekwencjach piszę w artykule: Nowe uprawnienia PIP po 8 lipca 2026 r. — co oznaczają dla B2B i umów cywilnoprawnych? ↗

Co otrzymuje klient?

W przypadku kompleksowego audytu przygotowuję pisemny raport z ustaleniami i rekomendacjami.

Przejdź do kontaktu ↗
01

Ocena modeli współpracy

Ocenę analizowanych relacji B2B z perspektywy prawa pracy, uwzględniającą zarówno dokumentację, jak i rzeczywisty sposób wykonywania usług. Wskazuję, które elementy modelu odpowiadają charakterowi współpracy między przedsiębiorcami, a które mogą budzić wątpliwości.

02

Identyfikacja i ocena ryzyk prawnych

Wskazanie obszarów, w których występuje podwyższone ryzyko zakwestionowania współpracy. Ocena może obejmować poszczególne grupy kontraktorów, modele współpracy lub konkretne relacje, zależnie od zakresu audytu.

03

Rekomendacje zmian

Wskazanie działań, które mogą ograniczyć zidentyfikowane ryzyka. Rekomendacje mogą dotyczyć: aktualizacji lub zmiany umów B2B; dostosowania zasad wynagradzania i rozliczania; zmiany sposobu organizacji współpracy; ograniczenia stosowania rozwiązań charakterystycznych dla zatrudnienia pracowniczego; zmiany praktyki zarządzania kontraktorami; przygotowania odpowiednich zasad i procedur wewnętrznych zmiany formalnej podstawy współpracy.

04

Plan dalszych działań

Wskazanie rekomendowanej kolejności zmian, z uwzględnieniem znaczenia poszczególnych ryzyk dla organizacji. Raport powinien pozwolić zarządowi i działowi HR podjąć świadomą decyzję, które rozwiązania można zachować, które wymagają dostosowania, a w jakich przypadkach uzasadniona może być zmiana modelu współpracy.

Jak wygląda współpraca z Law First?

01

Ustalenie potrzeb i zakresu audytu

Na początku ustalam, jaki model B2B funkcjonuje w firmie, jakich kontraktorów ma dotyczyć analiza i jaki jest cel audytu.

Pozwala to określić zakres dokumentacji, grupy analizowanych relacji oraz sposób prowadzenia dalszych prac.

02

Analiza dokumentów i zebranie informacji

Po ustaleniu zakresu otrzymuję dokumentację potrzebną do przeprowadzenia audytu. Jeżeli audyt obejmuje również praktykę współpracy, zbieram informacje dotyczące sposobu funkcjonowania kontraktorów w organizacji. Obejmuje to odpowiedź na konkretne pytania oraz może obejmować rozmowy z przedstawicielami zarządu, HR, managerami lub osobami odpowiedzialnymi za poszczególne projekty.

03

Ocena prawna i przygotowanie rekomendacji

Analizuję przekazane dokumenty i informacje, identyfikuję ryzyka oraz przygotowuję rekomendacje dotyczące ewentualnych zmian.

04

Raport i omówienie wyników

W przypadku kompleksowego audytu przygotowuję pisemny raport i omawiam najważniejsze wnioski z przedstawicielami firmy.

Celem jest wskazanie rozwiązań, które pomogą pracodawcy uporządkować model współpracy i podjąć decyzje o dalszych działaniach.

Dwa modele współpracy.

01

Przegląd umów B2B

Obejmuje analizę uzgodnionych dokumentów i identyfikację ryzyk wynikających z ich treści. Jest odpowiedni dla firm, które potrzebują oceny konkretnych kontraktów lub wzorów umów.

ANALIZA DOKUMENTÓW

Audyt B2B wyceniam indywidualnie jako projekt, z określonym zakresem czynności i rezultatem. Wycena zależy między innymi od liczby analizowanych relacji, rodzaju i zakresu dokumentacji, stopnia skomplikowania przyjętych modeli oraz zakresu analizy praktyki współpracy. Dodatkowe dokumenty, kolejne grupy kontraktorów lub nowe zagadnienia wykraczające poza uzgodniony zakres mogą wymagać odrębnego zlecenia i wyceny.

Audyt to początek
uporządkowania współpracy.

Po zakończeniu audytu pracodawca otrzymuje ocenę stosowanego modelu B2B oraz rekomendacje dotyczące dalszych działań. Na tej podstawie może samodzielnie wdrożyć zmiany albo powierzyć Law First wsparcie w ich przygotowaniu i realizacji.

W zależności od potrzeb dalsza współpraca może obejmować:

01

Przygotowanie lub aktualizację umów B2B

Opracowanie nowych umów, aneksów i innych dokumentów dostosowanych do przyjętego modelu współpracy.

02

Zmiany organizacyjne i procedury wewnętrzne

Wsparcie w opracowaniu zasad współpracy z kontraktorami, dostosowaniu procedur oraz uporządkowaniu sposobu zarządzania osobami na B2B.

03

Szkolenia dla managerów i HR

Przygotowanie szkoleń dotyczących prawidłowego organizowania współpracy B2B, z uwzględnieniem problemów zidentyfikowanych podczas audytu.

04

Wsparcie podczas kontroli PIP lub ZUS

Doradztwo prawne związane z kontrolą, oceną ustaleń organu oraz przygotowaniem dalszych działań, stosownie do potrzeb i sytuacji firmy.

Przygotowanie dokumentów, wdrożenie rekomendacji, szkolenia oraz reprezentacja w postępowaniach stanowią odrębnie uzgadniane etapy współpracy.
RADCA PRAWNY PRAWA PRACY

Porozmawiajmy

Nazywam się Irena Pacholewska-Urgacz i jestem radcą prawnym. Od ponad 15 lat specjalizuję się w prawie pracy i prawie ubezpieczeń społecznych.

Obsługa prawna B2B

    Porozmawiajmy o współpracy. Napisz lub zadzwoń +48 664 769 349

    Klikając w przycisk "wyślij formularz" wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zawartych w formularzu kontaktowym przez Irenę Pacholewską-Urgacz prowadzącą działalność pod firmą Law First Irena Pacholewska-Urgacz Kancelaria Radcy Prawnego, do celów związanych z realizacją zgłoszenia zgodnie z polityką prywatności. Zdaję sobie sprawę, że podanie moich danych osobowych jest dobrowolne, ale konieczne do skontaktowania się z nami.

    Pozostałe specjalizacje